ในอดีตเรามักจะได้ยินคำกล่าวว่า “ชาวเขาคือผู้ทำลายป่า” แต่ในความเป็นจริงเรากลับพบว่า ที่แท้แล้วชนเผ่าเหล่านี้คือผู้ปกป้องป่า ด้วยวัฒนธรรมดั้งเดิมที่ยังปฏิบัติกันอยู่จนถึงทุกวันนี้ พี่น้องปกาเกอะญอจะนำสายสะดือของเด็กทารกใส่กระบอกไม้ไผ่แขวนไว้ที่ต้นไม้ใน ป่าสูงอันเป็นป่าต้นน้ำหรือที่เรียกว่าป่าสะดือ เพื่อเป็นเครื่องเตือนใจว่าเขาจะต้องรักษาต้นไม้นั้นตราบเท่าชีวิต

สกอร์คลี แปลว่าเมล็ดพันธ์ปกาเกอะญอ คือกลุ่มเยาวชนผู้ตั้งคำถามต่อวิถีอนาคตของตนเอง และตัดสินใจที่จะสืบสานวัฒนธรรมดั้งเดิม เพื่อดำรงรักษาวิถีชิวิตอันสวยงามของตนเอาไว้ ด้วยการตั้งโจทย์ในวงสนทนาว่า “เราต้องกลับไปค้นหา ว่าอะไรคือความภาคภูมิใจในความเป็นปกาเกอะญอ” เยาวชนในกลุ่มทุกคนต่างร่วมกันแสวงหาคำตอบ เพื่อค้นหาวิถีชีวิตที่ลงตัวท่ามกลางวัฒนธรรมสองกระแส

เมื่อได้สรุปบทเรียนของชีวิตในเมืองใหญ่ และหันกลับไปรื้อฟื้นคุณค่าเดิมแท้ของตนเอง ดังคำรำพึงของคนในกลุ่มที่ว่า “มันต้องอยู่ได้ทั้ง ๒ แบบ ต้องเรียนรู้รากเหง้า เท่าทันสังคม แล้วกำหนดวิถีชีวิตตัวเองได้ บนพื้นฐานที่บรรพบุรุษสั่งสมมา … ในเมื่อดวงอาทิตย์จะขึ้น คิดหรือว่าจะดึงให้มันอยู่ที่เดิมได้….เราไม่คิดว่าจะหยุดการเปลี่ยนแปลงได้ พวกเราคุยกันว่า ถึงมันจะเปลี่ยนก็ขอให้เปลี่ยนไปอย่างเหมาะสม แม้ในใจลึกๆ หวังและอยากให้มันกลับมาเหมือนเดิม หรือดีกว่าเดิมได้ในสักวันหนึ่ง”

คำกล่าวอัน ทรงพลังเหล่านี้เกิดจากการริเริ่มทำกิจกรรมเพื่อสังคมโดยเยาวชนใน ชุมชนไม่กี่คน ซึ่งได้รับการสนับสนุนให้คำปรึกษาจากผู้ใหญ่และนักพัฒนาในชุมชน นับตั้งแต่ปี ๒๕๕๐ เป็นต้นมา กิจกรรมของกลุ่มสกอร์คลี ได้สร้างเสริมความภาคภูมิใจในตนเอง ช่วยเพิ่มทางออกให้กับเด็กๆในชุมชนได้กลับมาสัมผัสถึงคุณค่าที่มีอยู่แต่ เดิมของตนเอง แลเห็นชีวิตที่เรียบง่ายและร่ำรวยด้วยทรัพยกรธรรมชาติอันอุดมที่บรรพบุรุษ รักษาไว้นานนับร้อยปีว่าเป็นสิ่งมีค่า ควรแก่การปกป้องรักษาไว้สืบไป

บางคนในกลุ่มเคย ประกอบอาชีพเป็นสาวโรงงานในกรุงเทพระยะหนึ่ง แต่ก็พบว่าความสุขที่ตนต้องการคือการอยู่กับบ้านเกิดที่อบอุ่น แม้จะมีเงินใช้ไม่มากแต่มีความสุขที่ยิ่งกว่า แล้วชีวิตก็มิได้ขาดแคลนอะไร ส่วนใหญ่ชีวิตในเมืองเราอยู่กับส่วนเกินและใช้จ่ายกับส่วนเกินเสียมากกว่า

ดังคำสนทนา ในวงกิจกรรมที่ว่า “สิ่งที่ต้องเร่งสร้างสำหรับเยาวชนวันนี้คือ กระบวนการที่ทำให้เยาวชนเท่าทันตนเอง ผู้อื่น และสังคม ... การใช้เทคโนโลยีเราต้องเป็นนายมันใช้มันให้เป็นประโยชน์ใม่ตกเป็น ทาสของมัน” และ “อย่าหลง ชื่นชมบ้านเมืองของเขา บ้านเมืองของเขาต้องซื้อน้ำซื้อบ้าน จงรักษาบ้านเราไว้ดีกว่า ข้าวไม่ต้องซื้อ เสื้อผ้าก็ทอใส่เอง ด้วยเชื่อว่าเสียงเพรียกเหล่านี้จักผ่านทิวเขา ทุ่งหญ้า ป่าใหญ่ ก้องไปถึงในเมืองใหญ่เรียกคนหนุ่มสาวกลับคืนบ้านคืนดอย"

ด้วยผลงานของกลุ่มสกอร์คลี วันนี้หนุ่มสาวปาเกอะญอ บ้านห้วยอีค่าง หลายคนเริ่มหันกลับไปช่วยกันพัฒนาบ้านเกิดของตนให้น่าอยู่ยิ่งๆ ขึ้น จนเป็นแบบอย่างให้หมู่บ้านใกล้เคียงเริ่มนำไปเป็นแนวทาง